Wet Vrij en Veilig onderwijs in aantocht: dit kun je nu al doen

De Inspectie van het Onderwijs waarschuwt in De Staat van het Onderwijs 2026 dat de veiligheid op scholen aandacht blijft vragen. Met de Wet vrij en veilig onderwijs, die naar verwachting in schooljaar 2027/2028 ingaat, worden de veiligheidseisen voor het funderend onderwijs uitgebreid. De wet scherpt bestaande verplichtingen aan en maakt veiligheid nadrukkelijker een structureel onderdeel van schoolbeleid.

Scholen moeten bij invoering: 

1. Het veiligheidsbeleid jaarlijks evalueren en delen met de medezeggenschapsraad en daarbij informatie over de veiligheidsbeleving van personeel, de veiligheidsmonitor leerlingen, de incidentenregistratie en de adviezen en het jaarlijkse verslag van de vertrouwenspersoon betrekken.
2. De rol van de coördinator van het pestbeleid uitbreiden naar het hele veiligheidsbeleid.
3. Incidenten verplicht registreren.
4. Ernstige incidenten melden bij de inspectie.
5. De meld,- overleg- en aangifteplicht ook naleven bij vermoedens van seksueel misbruik en seksuele intimidatie bij meerderjarige leerlingen en studenten (ook in het mbo en ten dele in het hoger onderwijs).
6. Een interne en externe vertrouwenspersoon benoemen.
7. Zich aansluiten bij een landelijke klachtencommissie.

Ook is er een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) in voorbereiding waarin wordt geregeld dat de veiligheidsmonitor inhoudelijk wordt uitgebreid en moet worden afgenomen onder alle leerlingen die daar redelijkerwijs toe in staat worden geacht.

Waarom dit nu belangrijk is
De inspectie benadrukt dat veiligheid meer is dan regels en registratie. Het gaat om een levende schoolcultuur, waarin duidelijke afspraken, samenwerking en open gesprekken centraal staan. Juist daar ligt op veel scholen nog ruimte voor verbetering.

Wat kun je nu al doen?
Hoewel de wet vermoedelijk ingaat per schooljaar 2027 - 2028, kunnen scholen zich nu al voorbereiden door o.a.:

• Incidentenregistratie op orde te brengen
• Het veiligheidsbeleid jaarlijks te evalueren
• Vertrouwenspersonen in - & extern te organiseren
• Aansluiten bij een landelijke klachtencommissie
• Het gesprek over veiligheid actief te voeren met team, medezeggenschap, leerlingen en ouders

Door nu te beginnen, voorkom je later tijdsdruk en werk je meteen aan een veiliger schoolklimaat.

Ondersteuning en praktische tools zijn beschikbaar via Stichting School & Veiligheid.
Voor informatie over sociale veiligheid voor onderwijspersoneel in het primair onderwijs bekijk deze pagina.